Potas

Kojarzycie historię pani Doktor Potasik? Chodzi o lekarza, który wstrzykiwał pacjentom chlorek potasu, który wtłoczony szybko w dużej dawce zatrzymuje akcję serca. Co więcej, niezwykle trudno po śmierci stwierdzić, że była ona wynikiem podania tego leku. Dziś kilka słów o potasie, o tym jak jest potrzebny, o tym czy można go przedawkować oraz czy WHO nie przesadziło z normami dziennego spożycia.

Potas (K) jest głównym kationem wewnątrzkomórkowym, a tylko nieznaczna jego część występuje w osoczu i w kościach.

Uczestniczy w reakcjach enzymatycznych i syntezie białka. Odgrywa, obok sodu i chlorków, istotną rolę w zapewnieniu właściwej gospodarki wodno-elektrolitowej w organizmie. Jest niezbędny do utrzymania równowagi kwasowo-zasadowej. Uczestniczy w przewodzeniu impulsów nerwowych oraz w kontroli pracy mięśni i wywiera korzystny wpływ na pracę mięśnia sercowego.

Chorek potasu może spowodować zatrzymanie krążenia. Jest uważany za idealną truciznę, ponieważ nie można wykryć jego podania. Rozpadające się po śmierci komórki i uwalniają bardzo duża ilość tego jonu i oznacznie pośmiertne potasu nie ma sensu. Z drugiej strony niektórzy doświadczeni anestezjolodzy w rzadkich sytuacjach w czasie reanimacji z opornym na defibrylację i leki antyarytmiczne mogotaniu komór podawali chlorek potasu do dojścia centralnego, dzięki czemu udaje się uratować pacjenta (uzyskanie krótkiej asystolii, a potem powrót rytmu elektrycznego z tętnem). Oczywiście takie postępowanie nie jest rekomendowane w ogólnie przyjętych schematach resuscytacyjnych, nie mniej dzięki takim eksperymentom kilka osob pare lat sobie pożyło.

U ludzi zdrowych nie obserwuje się niedoborów potasu na tle żywieniowym. Mogą one natomiast wystąpić u osób z chorobami układu sercowo-naczyniowego, np. nadciśnieniem, a także u osób zażywających diuretyki. Do niedoborów potasu może dochodzić także w przypadku wymiotów i biegunek wynikających na przykład z zatruć pokarmowych. Alkohol i kawa również mogą zwiększać wydalanie potasu z moczem. Objawy niedoboru można obserwować także u osób, które podejmują znaczny wysiłek fizyczny czy przebywają w gorącym klimacie i następuje u nich znaczna utrata wody z organizmu.

Objawami niedoboru potasu są m.in. nadciśnienie, nadmierna utrata potasu z kości, osłabienie siły mięśniowej, zaburzenia w funkcjonowaniu nerek i osłabienie pracy serca.

Przy prawidłowej pracy nerek u ludzi zdrowych nadmiar potasu jest wydalany z moczem, dlatego nie obserwuje się u nich skutków ubocznych nadmiernego spożycia potasu. Do gromadzenia nadmiaru potasu w organizmie może dochodzić na przykład przy spożywaniu jego dużej ilości wraz z suplementami diety, a także w wyniku zaburzeń jego wydalania przez nerki. Nadmiar potasu może prowadzić do zaburzeń pracy serca.

Popularne ostatnio stosowanie soli potasowo-sodowych jako zamienników soli kuchennej w celu zmniejszenia spożycia sodu, zwłaszcza przez osoby z chorobami nerek, musi odbywać się pod kontrolą lekarza. Potas powszechnie występuje w żywności, chociaż jego zawartość w poszczególnych produktach jest zróżnicowana. Największe ilości potasu pochodzą z suchych nasion roślin strączkowych, orzechów, suszonych owoców, kakao, warzyw (np. pomidorów oraz ich przetworów, selera, zielonych warzyw) i owoców (np. banana, brzoskwiń). Ze względu na duże spożycie dobrym źródłem potasu w diecie są również ziemniaki. Produkty mleczne i jasne pieczywo zawierają mniejsze ilości tego składnika.

Aktualne normy dla potasu dla ludności Polski ustalone zostały na poziomie wystarczającego spożycia (AI) i wynoszą dla osób dorosłych 4700 mg/osobę/d.

Poniżej tabela wskazująca na zawartość potasu w 100g poszczególnych produktów. I tak – bardziej “opłaca się” jeść keczup niż surowe pomidory jeśli chcemy dostarczyć więcej potasu 🙂

produktpotas (mg/100 g)
kakao 16%, proszek 1927
morele suszone1666
fasola biała, nasiona suche1188
koncentrat pomidorowy 30%1072
dynia, pestki810
orzechy arachidowe720
natka pietruszki695
czekolada mleczna607
czekolada gorzka581
orzechy włoskie474
kasza gryczana443
ziemniaki443
brokuły385
mięso z piersi kurczaka385
wołowina, pieczeń375
polędwica sopocka374
dorsz świeży356
burak348
wieprzowina, schab343
banan395
keczup335
seler320
pomidor282
chleb żytni razowy279
makrela wędzona275
morele275
kapusta biała228
jogurt truskawkowy 1,5% tł.179
mleko 2% tł.141
jabłko134
jaja kurze całe133
ogórek125
kajzerki116
ser twarogowy półtłusty113
mąka pszenna typ 500110
ser brie pełnotłusty100
ser gouda tłusty83

Udostępnij

3 Replies to “Potas”

  1. Czyli, że do osiągnięcia dobrego poziomu potasu potrzeba 1,2kg bananów bez skórki? Czy jak się jest leniwym, to można trochę zaszaleć z winianem potasu w porannej lemoniadzie? Taka saszetka 5g, ma chyba coś w okolicach 800mg potasu i jest stosunkowo neutralna w smaku ^^

    1. Bardzo dobre pytanie. Z dietą zazwyczaj dostarczamy znacznie mniej potasu niż wynika to z dziennego zapotrzebowania. Oczywiście, można zastosować suplement diety (jednak tu przestrzegam – wybierajmy mądrze, nie zawsze to co deklaruje producent faktycznie znajduje się w danym preparacie). Odpowiadając na pytanie, banany owszem, trzeba zjeśc ich naprawdę sporo, ale warto sięgnąc zamiast tego po suszone owoce gdzie zawartośc potasu sięga nawet 650 – 950 mg/100g. Sporo potasu znajdziemy także w produktach zbożowych (pełnoziarnistych). Tak naprawdę w ogromnej ilości produktów, które spożywamy znajdziemy potas. Osobiście rekomenduję wciąż zbilansowaną dietę (dla osób zdrowych) zamiast suplementacji. Jednak… jeżeli intensywnie uprawiasz sport, często się pocisz, stosujesz leki moczopędne, masz bigunki, wymioty czy spożywasz dużo sodu w diecie… to suplementacja jest jak najbardziej rekomendowana.

      Nasuwa się więc kolejne pytanie, czy stosując suplementację można potas przedawkować – raczej nie (jeśli stosujemy suplement zgodnie z zalecanym dawkowaniem i nie cierpimy na poważne zaburzenia pracy nerek). Ewentualne nadwyżki potasu zostaną sprawnie usunięte wraz z moczem, nie prowadząc do przedawkowania potasu. Decydując się jednak na suplement diety z potasem nie oszczędzajmy, wybierzmy mądrze dobry preparat, najlepiej zawierający organiczne związki potasu, a wolnego od jakichkolwiek syntetycznych dodatków oraz przebadany klinicznie.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *